Vành đai Xanh HN: Cơ hội cho nông nghiệp hiện đại

(Thứ Sáu, 14/03/2008 | 09:02)
Theo quy hoạch mở rộng Thủ đô, Hà Nội sẽ là ’đô thị hạt ’ và các ’đô thị xung ’ sẽ hình thành những khoảng ’’ là vùng xanh sinh thái, tạo nên một Vành đai Xanh quanh đô thị trung tâm.
Vành đai Xanh HN: Cơ hội cho nông nghiệp hiện đại
Vành đai Xanh HN: Cơ hội cho nông nghiệp hiện đại

Hà Nội - thành phố nằm giữa hai con sông

Năm 1831, vua Minh Mạng lập ra tỉnh Hà Nội nghĩa là tỉnh nằm trong (nội) hai con sông (hà) là sông Hồng và sông Đáy. Các tỉnh tiếp giáp phía Bắc là Hà Bắc (nay là Bắc Giang và Bắc Ninh), phía Tây là Hà Tây, phía Tây là Hà Nam, phía Tây Nam là Hưng Yên, xa hơn phía Bắc và chếch Tây Bắc là Thái Nguyên và Vĩnh Phúc.

Trong đề xuất quy hoạch mở rộng Hà Nội của Sở Quy hoạch - Đô thị: Thủ đô Hà Nội sẽ là ""cốt lõi"" của đô thị trung tâm. Xung quanh đó, trong một cự ly thích hợp, các đô thị mang chức năng đối trọng hoặc vệ tinh hỗ trợ cho đô thị trung tâm sẽ hình thành.

Các đô thị đối trọng và vệ tinh này sẽ được xác định trong phạm vi từ 30 - 50km. Giữa "đô thị hạt nhân" và các "đô thị xung quanh" sẽ hình thành những khoảng "đệm" là vùng xanh sinh thái, tạo nên một vành đai xanh quanh Đô thị trung tâm.

Vành đai xanh này được đề xuất trồng rau, hoa, cây cảnh, phát triển vùng sinh thái, vùng canh tác nông nghiệp hoặc một số làng xóm, nhà vườn (mật độ xây dựng thấp) gắn kết với hệ thống di tích lịch sử, văn hoá, thắng cảnh... Từ vành đai xanh sẽ có các nêm cây xanh toả sâu vào Thành phố trung tâm.

Không gian phát triển của vùng Thủ đô Hà Nội được định hướng theo hướng Đông - Đông Bắc, là trục hành lang công nghiệp và đô thị dọc đường quốc lộ 18, quốc lộ 5 hướng ra các cảng biển.

Phía tây vùng này sẽ dành để phát triển các khu du lịch, nghỉ dưỡng, đào tạo, nghiên cứu công nghệ cao - hạn chế phát triển công nghiệp để khai thác tiềm năng và thế mạnh vốn có. Đây là nơi có địa hình tự nhiên và cảnh quan đẹp, lại có nhiều di tích lịch sử có giá trị, đồng thời là vùng thoát lũ cho Hà Nội.

Thành phố phát triển về hướng nào, từ trong ra hay từ ngoài vào?

Việc mở rộng về phía Tây hay phía Bắc Sông Hồng là những định hướng cho việc lập đề cương Quy hoạch mở rộng. Trong khi bản Quy hoạch đang giai đoạn soạn thảo thì ở phía Bắc Giang dự án 5 tỷ USD của tập đoàn Foxconn (Đài Loan) đã được khởi động, một chuỗi các dự án nhà ở, khu công nghiệp chạy dọc hai bên quốc lộ 18 đoạn qua Bắc Ninh. Áp sát phía Tây, các dự án An Khánh, Mỗ Lao, Văn Quán… đã và đang dần đi vào sử dụng. Hưng Yên cũng đã tổ chức đấu thầu dự án quy hoạch khu đô thị Văn Giang (cách Hà Nội 10 Km ), quy mô 500 ha.

Ở phía Đông đường 5 với dự án trị giá hơn 1 tỷ USD cũng bắt đầu khởi động, một hành lang với một chuỗi dự án đô thị nằm giữa đường 5 cũ và mới là một tương lai dễ nhận thấy.

Hướng Tây - Bắc, đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai, dài 264km, dự kiến 20 nghìn tỉ VND (1,24 tỉ USD) sẽ bắt đầu xây dựng vào quý 2 năm 2008. Sẽ có không ít các khu đô thị, công nghiệp phát triển dọc theo hành lang này.

Thực tế đang diễn ra là một chuỗi các đô thị tự nhiên hình thành theo tất cả các hướng… nằm ngoài dự kiến của các nhà lập đề cương Quy hoạch mở rộng. Các đô thị này liệu có gắn kết các vành đai xanh vào trong kế hoạch phát triển của mình?

Như vậy, Hà Nội sẽ mở rộng từ trong ra hay đô thị vệ tinh phát triển từ ngoài vào? Vành đai xanh như mong muốn liệu có bị mắc kẹt giữa các kế hoạch phát triển và bản Quy hoạch mở rộng có thực sự là một kế hoạch để chủ động kiến tạo tương lai hay lại sa lầy vào một giải pháp tình thế mới?

Đặt câu hỏi sớm như vậy, chúng ta hy vọng có thể hạn chế tình trạng các quy hoạch vừa mới công bố đã phải điều chỉnh quy hoạch cục bộ. Và dễ nhận thấy các phương án điều chỉnh thường thu hẹp diện tích xanh sinh thái để ưu tiên cho các nhiệm vụ cấp bách hơn như là nhà ở hay trụ sở cơ quan, khách sạn, văn phòng cho thuê. Có nhiều ví dụ khi ta đối chiếu các bản vẽ quy hoạch đã được phê duyệt với thực tế xây dựng đã và sẽ diễn ra.

Nếu vành đai xanh chỉ là một một mầu xanh trên bản vẽ quy hoạch và vài dòng thuyết minh thì số phận của nó rất mong manh. Khả năng vành đai này sẽ biến mất sau vài lần điều chỉnh quy hoạch là có thật. Kết quả là "đô thị hạt nhân" và các "đô thị xung quanh" sẽ không còn khoảng "đệm" là vùng xanh sinh thái chỉ là những vùng xen kẽ, rồi sẽ tự dính lại với nhau.

Với đặc tính dễ bị tổn thương và với vai trò ưu việt của Vành đai xanh, nên chăng nó được ưu tiên nghiên cứu để đưa vào thực hiện trước một bước các hoạt động phát triển mở rộng đô thị.

Vành đai xanh, vùng sinh thái: Không gian cho nông nghiệp hiện đại

Nghiên cứu của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (Jica) tại báo cáo Chương trình Phát triển Đô thị Tổng thể Thủ đô Hà Nội (HAiDEP) đã nêu ra những định hướng chiến lược lớn cho phát triển tổng thể Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn 2030.

Vành đai xanh của Hà Nội mở rộng đề xuất là lưu vực của các con sông: Sông Đáy, một đoạn Sông Cầu, cắt ngang Sông Đuống, Sông Hồng và khép lại vùng Thanh Oai(Hà Tây). Vành đai có chiều dài hơn 120 km, có bề rộng 3-5 km nơi lớn nhất có thể hơn 10km. Diện tích tự nhiên (cả mặt nước) đạt 600 km2 đi qua 6 tỉnh tiếp giáp Hà Nội.

Nằm lọt trong lòng vành đai xanh lớn là vùng sinh thái gồm đôi bờ Sông Hồng, Sông Đuống cùng với hai tuyến nhỏ men theo Sông Nhuệ và Sông Tô Lịch, xuất phát từ Sông Hồng, giao cắt với Vành đai xanh tại Thanh Oai.

Kết hợp với diện tích mặt nước, vùng sinh thái này có diện tích hơn 300km2. So với diện tích tự nhiên 14 Quận Huyện Hà Nội (934 km2) Vành đai xanh và vùng sinh thái có diện tích tương đương nhau.

Vành đai xanh có không gian đủ rộng để phát triển một mô hình nông nghiệp hiện đại, sản xuất ra những sản phẩm có giá trị cao như cây, con giống chất lượng cao; bò sữa, thủy sản, rau an toàn, cá sấu, cá kiểng, hoa, cây cảnh.v.v... với chất lượng đồng bộ, năng suất cao, công nghệ sau thu hoạch hiện đại bao gồm vận chuyển, phơi sấy, bảo quản, sơ chế.

Vành đai xanh có khả năng khắc phục hầu hết những hạn chế phát sinh trong quá trình đô thị hoá: Nông dân mất đất trở thành thất nghiệp, môi trường thiên nhiên bị khai thác triệt để dẫn đến suy thoái.

Nó còn tạo ra một động lực mới khi chuyển đổi thành mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại. Theo tính toán, để phát triển Vành đai xanh đạt tới mô hình nông nghiệp hiện đại thì cần thiết chuyển đổi hàng triệu nông dân trở thành thành viên của hàng chục ngàn xí nghiệp, HTX, tổ hợp sản xuất nông nghiệp mới có quy mô từ 10 -100 ha mỗi đơn vị.

Đầu tư cho nông nghiệp không chỉ là bài giảng “trồng cây gì, nuôi con gì” mà là thiết lập hệ thông tin tiếp thị toàn cầu; mức đầu tư hàng triệu USD mỗi đơn vị sản xuất. Vành đai xanh thực sự là đại dự án khi tổng vốn đầu tư của nó lên đến hàng chục tỷ USD. Mỗi đơn vị sản xuất là một sáng tạo kinh doanh nhưng phát triển trong một tổng thể có mục tiêu nhất quán, được tiến hành kiên định theo những nguyên tắc chặt chẽ.

Quá trình chuyển đổi những thửa ruộng manh mún, cằn cỗi thành những tổ hợp sản xuất quy mô hiện đại diễn ra khó khăn, phức tạp hơn nhiều cái quy trình lập dự án san nền chia lô, bán nhà liền kế hoặc xây chung cư cao tầng để bán non căn hộ.

Ngay giai đoạn tập trung ruộng đất, ngưòi ta phải thực hiện đồng thời 3 pha: pha chuyển quyền sử dụng đất của nông dân cho cơ quan phát triển quỹ đất nông nghiệp, pha đào tạo chuyển đổi ngành nghề cho nông dân trẻ tuổi và bảo hiểm hưu trí cho nông dân cao tuổi rồi mới đến pha đầu tư chuẩn bị hạ tầng cho đất đai sản xuất nông nghiệp hiện đại.

Vành đai xanh không chỉ là sản phẩm của các kiến trúc sư mà cần thiết là đối tượng nghiên cứu của các nhà khoa học thực sự, các chuyên gia kinh tế, pháp luật, thuỷ lợi, nông nghiệp, môi trường, công nghệ thông tin, công nghệ sinh học… Và có thể, ngay từ khi soạn thảo, nó được thảo luận rộng rãi, tiến trình thực hiện minh bạch công khai.

Bretagne: Một câu chuyện thành công trong nông nghiệp của Pháp

Trong 30 năm qua, ngành nông nghiệp của Pháp đã được hiện đại hoá và có năng suất cao hơn. Năm 1970, các trang trại của Pháp chỉ đáp ứng được 2/3 nhu cầu trong nước. Đến năm 1995 đạt 130%. Pháp trở thành nước xuất khẩu thực phẩm lớn nhất châu Âu.

Từ năm 1970 đến 1995, quy mô trang trại từ 18-36 ha tăng gấp đôi. Số công nhân trang trại giảm từ 3 triệu xuống 1 triệu người do năng suất tăng cao và cơ giới hoá. Diện tích từng trang trại tăng lên làm giảm số lượng từ 900.000 xuống 650.000.

Cho đến năm 1970, Bretagne vẫn là một vùng đất của các trang trại nhỏ truyền thống và có nền nông nghiệp sa sút. Lĩnh vực chủ yếu duy nhất phát triển là cung cấp rau tươi đầu mùa cho các chợ đô thị. Ngày nay, 5 tỉnh Đông Bắc nước Pháp đã trở thành một trong những vùng nông nghiệp trù phú nhất đất nước.

Từ chỉ đạt 6% sản lượng nông nghiệp vùng, đến năm 1997, Bretagne sản xuất 14% tổng giá trị sản lượng nông nghiệp quốc gia. Đây là vùng sản xuất sản phẩm từ vật nuôi nhiều nhất ở Pháp và cung cấp 25% lượng rau tươi.

Sự thay đổi đáng kể này có được là nhờ sự hỗ trợ tài chính của từ hai nguồn chủ yếu: các khoản trợ cấp từ Chính sách nông nghiệp chung của EU và các khoản đầu tư của Chính phủ Pháp nằm trong số các chính sách kế hoạch hoá nhằm hồi phục các vùng đang suy thoái. Hỗ trợ tài chính đã thu được kết quả chủ yếu sau:

- Nâng cấp cơ sở hạ tầng đường bộ và đường sắt, nên đi đến các thành phố thuận tiện hơn

- Hình thành các nhà máy chế biến lương thực thực phẩm và các lò mổ hiện đại, nhờ đó nâng cao chất lượng và quy mô sản xuất.

- Các HTX địa phương được thiết lập để cải thiện hoạt động maketing.

- Các chủ trang trại lớn tuổi được hỗ trợ tài chính để nghỉ, tạo điều kiện hình thành các trang trại lớn hơn. Gộp các cánh đồng ruộng lại, tạo thành các lô đất rộng lớn và hiệu quả hơn.

- Sử dụng thức ăn gia súc nhiều hơn, nhất là ngô để tăng năng suất cho đàn gia súc

- Những người làm vườn đầu tư nhiều hơn vào nhà kính trồng rau, đường ống tưới tiêu để tạo ra nông sản chất lượng cao và ổn định .

Bài viết sử dụng tài liệu của TS Robert Prosser giảng dạy tại Trung tâm Nghiên cứu Đô thị và Nông thôn thuộc Đại học Birmingham, Bộ sách các nước trên thế giới , NXB Thế giới.

THEO PHONG THỦY



BĐS-TP.Hồ Chí Minh

Nhận bản tin mới nhất

Về MuaBanNhaDat | Nhận bản tin | FAQ | Điều khoản thỏa thuận | Bản quyền | Quy chế Sàn GDTMĐT | Tuyên bố từ chối bảo đảm | Liên hệ | Tuyển dụng | Sitemap

MuaBanNhaDat © 2007 - 2015. Ghi rõ nguồn "MuaBanNhaDat.vn" khi phát hành lại thông tin từ website này.
CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ QUẢNG CÁO VÀ TRUYỀN THÔNG CHÂU Á
Số giấy phép kinh doanh: 0308967985, Nơi cấp: Sở Kế hoạch và Đầu tư Tp. Hồ Chí Minh. Ngày cấp: 10/6/2009
Địa chỉ: Lầu 3 Tòa nhà Copac, Số 12, Tôn Đản, Phường 13, Quận 4, TP.HCM

Technology powered by   - Copyright ©2016 by Ringier Vietnam